Program Ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ludowość w sztuce, muzyce, literaturze i teatrze”

29 listopada 2019 roku odbędzie się Ogólnopolska konferencja naukowa pt: „Ludowość w sztuce, muzyce, literaturze i teatrze”

Miejsce obrad: Akademickie Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka”
w Lublinie, ul. Idziego Radziszewskiego 16

PROGRAM

9.00–10.00 Otwarcie konferencji

Sala Widowiskowa, ACK „Chatka Żaka”

Dyrektor Instytutu Filologii Polskiej UMCS     prof. dr hab. Małgorzata Karwatowska

Dyrektor Instytutu Nauk o Kulturze UMCS     dr hab. prof. UMCS Ewa Głażewska

Dziekan Wydziału Humanistycznego UMCS    prof. dr hab. Robert Litwiński

Dyrektor ACK UMCS „Chatka Żaka”                 mgr Edyta Karczmarska

Z-ca Dyrektora ACK UMCS „Chatka Żaka”      mgr Izabela Pastuszko

Przedstawiciel organizatorów festiwalu Mikołajki Folkowe i Orkiestry św. Mikołaja                                                                   mgr Bogdan Bracha

Honorowy Kurator SKNE UMCS i Honorowy Członek Komitetu Organizacyjnego Konferencji                                                             prof. dr hab. Jerzy Bartmiński

 

Sesja I Panelowa

10.00–11.40

Prowadzenie: prof. dr hab. Jerzy Bartmiński,
dr hab. prof. UMCS Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska

Sala Widowiskowa, ACK „Chatka Żaka”

10.00–10.20 dr Agata Kusto (Instytut Nauk o Kulturze UMCS, Lublin), Uludowione życie artystyczne czy artystyczna ludowość? Kilka dygresji na przykładzie lubelskiego międzywojnia

10.20–10.40 dr hab. prof. UMCS Katarzyna Smyk (Instytut Nauk o Kulturze UMCS, Lublin), Bajkowe stylizacje w powieści Edwarda Szopy „Poczet królewski”

10.40–11.00 mgr Sylwia Gierczak (Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych UMCS, Lublin), Zasada solidarności z życiem i jej realizacja w „Cudownych bajkach” Adolfa Dygasińskiego

11.00–11.20 mgr Aleksandra Ciarkowska (Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ, Łódź), Językowa kreacja postaci kobiecych w twórczości Juliana Kawalca (na wybranych przykładach)

11.20–11.40 Dyskusja

11.40–12.00 Przerwa kawowa

Sesja II Panelowa

12.00–14.20

Prowadzenie: dr hab. Tomasz Rokosz

Sala Widowiskowa, ACK „Chatka Żaka”

12.00–12.20  dr Weronika Grozdew-Kołacińska (Instytut Sztuki PAN, Warszawa) „Tradycja na skróty”, „współczesna muzyka ludowa” czy „awangarda”? 

O dzisiejszych kierunkach rozwoju muzyki folkowej w Polsce

12.20–12.40  dr hab. Magdalena Szyndler (Instytut Sztuk Muzycznych UŚ, Katowice), Niepublikowane rękopisy Jana Taciny (1909-1990)

12.40–13.00  mgr Ewa Cudzich (Instytut Nauk o Kulturze UŚ, Katowice), Tradycja muzyczna górali Beskidu Śląskiego w twórczości artystycznej Jana Wałacha – okiem etnologa

13.00–13.20  mgr Lidia Biały (Instytut Nauk o Sztuce KUL, Lublin), Z badań nad wątkami hagiograficznymi w ludowej pieśni religijnej

13.20–13.40  mgr Ewa Kuszewska (Instytut Nauk o Sztuce KUL, Lublin), Organista czy solista? Miejsce ludowej tradycji muzycznej we współczesnym wykonawstwie pieśni w liturgii kościoła katolickiego. Perspektywy
i zagrożenia

13.40-14.00   mgr Piotr Wróblewski (Instytut Nauk o Kulturze UMCS, Lublin), Pomiędzy muzyką ludową, klasyczną i jazzową – pieśni Feliksa Nowowiejskiego
w aranżacjach Krzysztofa Herdzina

14.00–14.20 Dyskusja

14.20–15.30 Przerwa obiadowa

Obrady w sekcjach

Sekcja A

15.30–17.30

Sala Widowiskowa, ACK „Chatka Żaka”

Prowadzenie: dr hab. Magdalena Szyndler

15.30–15.50  dr hab. Tomasz Rokosz (Instytut Nauk o Sztuce KUL, Lublin), Rytualne milczenie, obrzędowy hałas z perspektywy etnomuzykologa i etnolingwisty

15.50–16.10  dr Olga Solarz (Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska
w Przemyślu), Ludowa wizja świata wykuta w kamieniu. O nagrobkach – drzewach życia

16.10–16.30  mgr Łukasz Ciemiński (Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi
w Grudziądzu), Ludowy gotyk? Echa sztuki gotyckiej w dawnej rzeźbie ludowej i średniowieczne fascynacje Piotra Wolińskiego

16.30–16.50  mgr Krzysztof Hliniak (Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ, Kraków), Kultura taneczna mniejszości narodowych i etnicznych
w krajobrazie kulturowym województwa małopolskiego

16.50–17.10  mgr Maria Kula (Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie), Zjawisko folkloryzmu na początku XXI wieku na przykładzie wybranych imprez folklorystycznych organizowanych na Podkarpaciu

17.10–17.30 Dyskusja

17.30–17.50 Przerwa kawowa

Sekcja B

15.30–17.30

Studio Telewizyjne, ACK „Chatka Żaka”

Prowadzenie: dr hab. Joanna Szadura

15.30–15.50  mgr Beata Maksymiuk-Pacek (Instytut Nauk o Kulturze UMCS, Lublin), Jak reklamujemy kulturę ludową?

15.50–16.10  mgr Alicja Baczyńska-Hryhorowicz (Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych UMCS, Lublin), Ludowa Miss Wszechświata – polskie „kostiumy narodowe” w konkursie piękności Miss Universe

16.10–16.30  lic. Joanna Dymanus (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ, Kraków), Utowarowione sacrum. Etnodizajn a kategoria dziedzictwa

16.30–16.50  mgr Tatsiana Marmysh (Narodowa Akademia Nauk Białorusi, Mińsk), Sztuka ludowa na Krajowej liście dziedzictwa kulturowego Białorusi: zagrożenia i wyzwania

16.50–17.10  dr Katarzyna Ceklarz (Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa
w Nowym Targu), Ludowość w pamiątkarstwie na przykładzie Podhala

17.10–17.30 Dyskusja

17.30–17.50 Przerwa kawowa

Sekcja A

17.50–19.30

Sala Widowiskowa, ACK Chatka Żaka

Prowadzenie: mgr Damian Gocół

17.50–18.10  prof. dr. Marcello Messina (Visiting Associate Professor; Universidade Federal da Paraíba), Sicilian folk songs and contemporary art: renditions of Antonino Uccello’s ethnographic work

18.10–18.30  lic. Alicja Habza (Instytut Nauk o Sztuce KUL, Lublin), Pobożność Maryjna w śpiewach i nabożeństwach z Sanktuarium Matki Bożej Kębelskiej
w Wąwolnicy. Wybrane zagadnienia

18.30–18.50  mgr Mirosław Majewski (Instytut Nauk o Kulturze UMCS, Lublin), Wiedza i religijność ludowa w przedstawieniach teatru obrzędowego

18.50–19.10  mgr Anna Kapusta (Instytut Socjologii UJ, Kraków), „Gardzieniczanka”
i „Teatroman z Lublina”. Figura folkloryzacji dyskursu „Gardzienic”
w Gardzienicach, czyli o funkcjonowaniu polskojęzycznej matrycy kultury chłopskiej w ludowych tekstach oporu

19.10–19.30 Dyskusja

Sekcja B

17.50–19.30

Studio Telewizyjne, ACK „Chatka Żaka”

Prowadzenie: mgr Sylwia Gierczak

17.50–18.10  mgr Stefania Zielonka (Instytut im. Oskara Kolberga, Poznań), Na złość klasykom… Kilka refleksji o dziewiętnastowiecznej niechęci do folkloru

18.10–18.30  mgr Agnieszka Jeż (Instytut Muzykologii UW, Warszawa), Folklor w szkole – doświadczenia żydowskiej młodzieży w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym

18.30–18.50  lic. Wioletta Jakubiec (Instytut Muzyki UMCS, Lublin), O współczesnych przemianach funkcji użytkowych trombity

18.50–19.10  mgr Alicja Mironiuk-Nikolska (Państwowe Muzeum Etnograficzne
w Warszawie), O szczęśliwą socjalistyczną wieś polską…. Kolekcja sztuki ludowej z okresu socrealizmu w Państwowym Muzeum Etnograficznym
w Warszawie

19.10–19.30 Dyskusja

19.30–19.50 Dyskusja podsumowująca i zakończenie konferencji

20.30 Koncert polsko-ukraińskiego zespołu „Dagadana”, Sala Operowa CSK, pl. Teatralny 1

Organizatorzy: Instytut Filologii Polskiej UMCS, Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS, „Pismo Folkowe”, Akademickie Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka”, Stowarzyszenie Animatorów Ruchu Folkowego

Lubelscy etnolingwiści w Wilnie

W dniach 4–7 lipca 2019 r. na Uniwersytecie Wileńskim odbyło się międzynarodowe seminarium lingwistyki kulturowej „Wartości w językowym obrazie świata Litwinów i Polaków”. Głównym organizatorem seminarium ze strony Uniwersytetu Wileńskiego była prof. dr Krystyna Rutkowska, zaś z ramienia Instytutu Filologii Polskiej UMCS – dr hab. prof. UMCS Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska. W skład komitetu naukowego weszli prof. dr hab. Jerzy Bartmiński (UMCS), prof. dr Irena Smetonienė (Uniwersytet Wileński), prof. dr hab. Anna Tyrpa (Instytut Języka Polskiego PAN), doc. dr Viktorija Ušinskienė (Uniwersytet Wileński), doc. dr Vilma Zubaitienė (Uniwersytet Wileński). W wydarzeniu wzięli udział badacze z Zakładu Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS oraz członkowie konwersatorium EUROJOS, tj. prof. dr hab. Jerzy Bartmiński, dr hab. prof. UMCS Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska oraz: dr hab. Marta Nowosad-Bakalarczyk, dr hab. Joanna Szadura i współpracująca w sposób stały z zespołem lubelskim dr Beata Żywicka z Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. Uczestnikami spotkania naukowego w Wilnie byli również doktoranci z Instytutu Filologii Polskiej UMCS – mgr Sara Akram i mgr Damian Gocół oraz członkowie Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS: Magda Dąbrowska, Adrian Grzesiuk, Dawid Kobylański i Patrycja Szura.

Seminarium rozpoczęło się od powitania uczestników. Naukową część spotkania otworzyły wykłady mentorów – prof. dra hab. Jerzego Bartmińskiego oraz dr hab. prof. UMCS Stanisławy Niebrzegowskiej-Bartmińskiej. Refleksję nad zagadnieniami aksjologicznymi otworzyła prof. dr Irena Smetonienė (Uniwersytet Wileński) referatem o pojęciu WARTOŚCI w litewskim językowym obrazie świata. W tematykę wpisywał się także referat doc. dr Bronė Stundžienė (Uniwersytet Wileński) o litewskim krajobrazie kulturowym w folklorze oraz wystąpienie dr Jūratė Pajėdienė (Instytut Języka Litewskiego) o systemie wartości w dyskursie codzienności Żmudzinów. Aspekt filozoficzny języka jako zjawiska, kształtującego tożsamość człowieka, przedstawił doc. dr Naglis Kardelis (Uniwersytet Wileński). Z kolei obraz człowieka utrwalony w tekstach gwarowych zaprezentowały dr Vilija Sakalauskienė i dr Vilija Ragaišienė (Instytut Języka Litewskiego). Przedmiotem analiz był nie tylko system językowy, ale również dane ankietowe, na podstawie których dr Beata Żywicka (Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu) zrekonstruowała obraz NARODU, utrwalony w języku polskim, zaś Karolina Słotwińska i prof. dr Krystyna Rutkowska (Uniwersytet Wileński) – litewski obraz MATKI. Materiał badawczy stanowiły także konkretne teksty, np. medialne czy poetyckie. Warto wspomnieć chociażby o zaprezentowaniu przez doc. dr Kingę Geben (Uniwersytet Wileński) obrazu Wilna w idiolekcie Czesława Jankowskiego czy też obrazu Polaka w tekstach medialnych przez dr Martę Hartenberger (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy). Kwestie tożsamościowe ujawniły się w wystąpieniu prof. dr hab. Zofii Sawaniewskiej-Mochowej (Instytut Slawistyki PAN), która opowiadała o wyborach tożsamościowych i językowych potomków ziemian litewskich w świetle egodokumentów.

Drugiego dnia uczestnicy seminarium mieli okazję zwiedzić wileńską starówkę, a trzeciego odwiedzili Troki oraz mogli degustować dania kuchni karaimskiej. Ostatniego dnia obrady przeniosły się do odrestaurowanego Pałacu Balińskich w Jaszunach, którego historię przybliżył przewodnik.

Ludowość w sztuce, muzyce, literaturze i teatrze

Ogólnopolska konferencja naukowa Ludowość w sztuce, muzyce, literaturze i teatrze odbędzie się 29 listopada 2019 roku w Akademickim Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka” i będzie częścią XXIX Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe”. Do udziału w tym naukowym spotkaniu zapraszamy przedstawicieli różnych dyscyplin badawczych.

Proponowane zagadnienia:

  • geneza i przejawy sztuki ludowej w muzyce, plastyce, literaturze i teatrze;
  • ludowy styl artystyczny;
  • sztuka ludowa wczoraj i dziś: między folklorem, folkloryzmem i folkiem;
  • sztuka w służbie „ludu” – cepeliada, zespoły folklorystyczne, socrealizm;
  • ludowe inspiracje w sztuce współczesnej – etnodizajn, muzyka folkowa, ruch etno;
  • literatura chłopska i literatura o chłopstwie;
  • ludowy obraz świata w sztuce.

Zgłoszenia uczestnictwa zawierające tytuł referatu wraz z abstraktem (150-200 słów) należy przesłać do 20 października 2019 roku na adres: etnobiblioteka2019@wp.pl.

Opłata konferencyjna wynosi 150 zł i obejmuje materiały konferencyjne, druk monografii,
w której zgromadzone zostaną wygłoszone referaty, obiad w dniu konferencji oraz karnet na koncerty w czasie Festiwalu.

Nr konta bankowego zostanie przekazany po zakwalifikowaniu zgłoszenia.

 

Komitet honorowy:

Prof. dr hab. Jerzy Bartmiński (IFP UMCS)

Dr hab. prof. UMCS Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska (IFP UMCS)

 

Komitet organizacyjny:

Dr hab. Joanna Szadura (IFP UMCS)

Dr Agata Kusto (IM UMCS)

Mgr Damian Gocół (IFP UMCS)

 

Sekretarz konferencji:

Mgr Sylwia Gierczak (IFP UMCS)

 

Organizatorzy: Instytut Filologii Polskiej UMCS, Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS, Akademickie Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka”, „Pismo Folkowe” oraz Stowarzyszenie Animatorów Ruchu Folkowego.

 

Link do informacji z zaproszeniem i formularzem zgłoszeniowym do pobrania: https://pismofolkowe.pl/news/ludowosc-w-sztuce-muzyce-literaturze-i-teatrze-5425

Prezentacja tomu „Praca ludzka w perspektywie interdyscyplinarnej”

28 czerwca 2018 roku w Sali Obrad Rady Wydziału Humanistycznego UMCS odbyło się uroczyste spotkanie poświęcone prezentacji tomu „Praca ludzka w perspektywie interdyscyplinarnej” – książkę pod redakcją Arkadiusza Bagłajewskiego, Jerzego Bartmińskiego, Moniki Łaszkiewicz i Stanisławy Niebrzegowskiej-Bartmińskiej opublikowało Wydawnictwo UMCS. Tom upamiętnia Andrzeja Bączkowskiego, pracownika Wydziału Prawa i Administracji UMCS, działacza społecznego oraz ministra pracy, zasłużonego zarówno dla nowego sposobu myślenia o pracy, jak i szukania praktycznych form jej organizacji. Przy tworzeniu książki zaproszono do współpracy osoby z różnych dziedzin, m.in. filozofów, samorządowców, polityków czy praktyków tematu. Wszystko po to, aby pokazać szeroką gamę świadectw i wiele różnych punktów widzenia zagadnienia pracy.

W spotkaniu uczestniczyli pracownicy naukowi Instytutu Filologii Polskiej, doktoranci oraz studenci. W wydarzeniu uczestniczył również Jego Magnificencja Rektor UMCS dr hab. Stanisław Michałowski. Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów reprezentowali: dr hab. Joanna Szadura, Dawid Kobylański, Magdalena Wołoszyn oraz Sara Akram. (więcej…)

Miastowa Sobótka 2018

Sobótka, najkrótsza noc w roku, to dla mieszkańców północnej i środkowej Europy święto szczególne, związane z kultem solarnym. Dawniej spotykano się przy ognisku nad wodą czy na górze w wigilię tego święta – Noc Sobótkową, święto młodości, miłości i magii, szczególnej mocy ziół, ale także czarownic, puszczania wianków i poszukiwania kwiatu paproci. Miasto szybko podchwyciło magiczną symbolikę sobótki i w okolicach św. Jana zaczęto organizować koncerty, festiwale i festyny nawiązujące do malowniczych zabaw. Noc świętojańska ma też szczególne znaczenie dla Orkiestry Świętego Mikołaja, która jest zafascynowana tym letnim świętem, a dodatkowo w tym roku obchodzą 30-lecie swojej działalności.

Wydarzenie odbyło się wieczorem z 23 na 24 czerwca na Moście Kultury w Lublinie, w którym uczestniczyli mieszkańcy Lublina i okolic. W organizacji uroczystości pomagali członkowie redakcji czasopisma „Pismo Folkowe” oraz Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów w składzie: Dawid Kobylański, Damian Gocół oraz Sara Akram. Oczywiście nie mogło się obejść bez tradycyjnego wicia wianków sobótkowych oraz picia ziołowych wywarów. Wieczór uświetnił wspaniały występ Orkiestry Świętego Mikołaja.

(więcej…)