SKNE na 25. Jubileuszowych Mikołajkach Folkowych

„KULTURA LUDOWA – JEST CZY JEJ NIE MA?” – STUDENCKA KONFERENCJA NAUKOWA
Piątek, 11 grudnia, g. 11.00

Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów przy Instytucie Filologii Polskiej UMCS zaprasza do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Kultura ludowa – jest czy jej nie ma?”. Zarówno prelegentów, jak i gości zachęcamy do dyskusji nad tym czy kultura, którą zwykliśmy określać jako „ludowa” i kojarzyć z folklorem, gdy „ludu” jako takiego nie ma, to dziś może raczej kultura „wiejska”, „tradycyjna” albo „typu ludowego”. Porozmawiamy na jej kształtem dawnym i współczesnym, przyczynach transformacji, działaniach służących ochronie, i podtrzymaniu. Zastanowimy się, czy możliwa jest reanimacja tej kultury w dawnej formie (zwyczaje, wierzenia, obrzędy)? A może jest to proces zbędny, bowiem i tak w sposób naturalny kultury się krzyżują, dając nową, twórczą jakość? Oczywiście, nie pominiemy też sfery muzyki. Mikołajki Folkowe to przecież festiwal, podczas którego szczególnie aktualne staje się pytanie o formę nawiązywania do tradycji we współczesnych utworach.

FESTIWALOWE ŻYWE KSIĄŻKI
Sobota, 12 grudnia, g. 16.00 (hol Inkubatora)
Niedziela, 13grudnia, g. 16.00 (hol Inkubatora)

Festiwalowe Żywe Książki to druga edycja nowatorskiego wydarzenia na Mikołajkach Folkowych! W czasie naszego wydarzenia znajdą Państwo „książki” inne niż wszystkie – w ich rolę wcielają się bowiem osoby związane z festiwalem. Wśród nich znajdziemy organizatorów, muzyków, folklorystów, dziennikarzy i wielu innych członków ruchu folkowego. Goście Żywych Książek mogą wypożyczyć jedną z naszych „książek”, aby w przyjemnej atmosferze z Nią porozmawiać. Marzyliście o poznaniu ludzi, których zazwyczaj widujecie jedynie na scenie? Jeśli tak – musicie pojawić się wśród Żywych Książek!
Projekt nawiązuje do koncepcji historii mówionej, która jest prądem naukowym polegającym na nagrywaniu, archiwizowaniu i analizowaniu ustnych relacji o historii. Organizatorami wydarzenia są Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS oraz Akademickie Centrum Kultury „Chatka Żaka”.
Serdecznie zapraszamy!

KOROWAJE – WARSZTATY PIECZYWA OBRZĘDOWEGO
Sobota, 12 grudnia, g. 12.00 (Kiosk Art)

Zebranie SKNE UMCS

12190414_1128661280496454_1675685495_o

Konkurs Historii Mówionej 2015

Szanowni Państwo,

w imieniu Dyrekcji Instytutu Filologii Polskiej UMCS, zespołu koordynującego współpracę IFP UMCS ze szkołami, Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS, Koła Naukowego Doktorantów UMCS oraz Polskiego Radia Lublin będących organizatorami konkursu z cyklu „Ratujmy historię” serdecznie zapraszamy do udziału w jego kolejnej edycji. Temat tegorocznego konkursu to:

Człowiek i władza

dla którego proponujemy zestaw mott:

Człowiek dopiero wtedy jest w pełni szczęśliwy, gdy może służyć, a nie wtedy, gdy musi władać. Władza imponuje tylko małym ludziom, którzy jej pragną, by nadrobić swoją małość. Człowiek naprawdę wielki, nawet gdy włada, jest służebnikiem.

Kard. Stefan Wyszyński, Nauczanie społeczne 1946-1981

 

Ludzi deprawuje życie w uległości wobec władzy, którą się pogardza, i praw, które są sprzeczne z sumieniem. Deprawuje stały opór wobec prawa i państwa. Deprawuje konspiracja, deprawuje życie w więzieniu i podziemiu.

Jacek Kuroń, Umiarkowanie radykalnych i radykalizm umiarkowanych

 

Wypada raczej uznać, że władza produkuje wiedzę (…); że władza i wiedza wprost się ze sobą wiążą; że nie ma relacji władzy bez skorelowanego z nimi pola wiedzy, ani też wiedzy, która nie zakłada i nie tworzy relacji władzy.

Michel Foucault, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia

Jak dotychczas, zadaniem uczestników konkursu będzie zebranie materiałów źródłowych i zaprezentowanie ich w formie gawędy łączonej z formami prezentacji multimedialnej. Towarzysząca gawędzie prezentacja może mieć formę reportażu filmowego, fotograficznego, zapisu (video bądź audio) przeprowadzonych przez uczestnika konkursu wywiadów. Przedstawiane fakty, wydarzenia, postacie i wątki muszą spełniać warunek autentyczności. Ich prezentacja winna zostać poprzedzona samodzielnym, rzetelnym opracowaniem tematu (rozmowy i wywiady z bohaterami opowieści, poszukiwanie źródeł historycznych czy dokumentacji wydarzeń).

Termin nadsyłania zgłoszeń: do 30 listopada 2015 r.

Rozstrzygnięcie: 15 grudnia 2015 r.

Nagrody rzeczowe (sprzęt elektroniczny) dla laureatów konkursu ufundował Jego Magnificencja, Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, prof. dr hab. Stanisław Michałowski.

Szczegółowe informacje dotyczące konkursu tegorocznej edycji zostanie wkrótce wysłany do Państwa szkół. Zapraszamy również do odwiedzania profilu Konkursu Historii Mówionej na portalu Facebook: https://www.facebook.com/khmumcs oraz strony internetowej SKNE UMCS: http://skne.umcs.lublin.pl.

W imieniu Komisji Konkursowej,

 

Dr Joanna Szadura (IFP UMCS Lublin)

Mgr Damian Gocół (IFP UMCS Lublin)

HM_2015_Formularz-zgłoszeniowy_student_KHM

HM_2015_Formularz-zgłoszeniowy_uczeń_KHM

HM_2015_Konkurs_zaproszenie_KHM

HM_2015_Regulamin-konkursu_KHM

Mikołajki Folkowe 2014

Ta galeria zawiera 15 zdjęć.

     W grudniu 2014 Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS jak co roku brało czynny  udział w Mikołajkach Folkowych. Tym razem pieczywem ludowym, które można było własnoręcznie przygotować, były byśki. Nowością na tegorocznym festiwalu była „Żywa Biblioteka”. Nasze ” Żywe Książki” chętnie były wypożyczane i równie ochoczo dzieliły się swoimi historiami. „Książkami” były osoby związane z Mikołajkami Folkowymi i folklorem lubelskim. W organizację wydarzenia, oprócz członków Koła, czynnie włączyli się wolontariusze  z filologii polskiej UMCS.

Historia opowiedziana

Dobiegła końca 5. edycja Konkursu Historii Mówionej. Tak jak w poprzednich latach celem wydarzenia była nie tylko popularyzacja historii wśród młodzieży, ale również zachęta do poszukiwania ciekawych rozmówców. Historia mówiona opiera się właśnie na zbieraniu ustnych relacji o przeszłości. Badacze nie są jednak w stanie dotrzeć do wszystkich, którzy mają do przekazania ciekawą opowieść. Dlatego tak ważne są działania młodych ludzi, którzy mają szansę dotrzeć do ludzi, którzy mogli wcześniej nie mieć szansy na opowiedzenie o swoim życiu. Relacje utrwalone przez uczestników konkursu wzbogacą zbiory historii mówionej w Pracowni „Archiwum Etnolingwistyczne” UMCS. Warto podkreślić, że jury ocenia nie tylko oryginalność utrwalonej narracji, ale również opracowanie zebranego materiału. Każdy z uczestników wykonuje bowiem transkrypcję nagrania, a poza tym zbiera związane z nim materiały – zdjęcia, filmy, mapy itp. Istotnym elementem jest także sama prezentacja materiału w czasie finału. Uczestnicy konkursu mają do dyspozycji około 15 minut, więc muszą wykazać się dużą inwencją w opracowaniu długiego nagrania. W tym roku konkurs ruszył pod hasłem „Czy przeszłość ma przyszłość?” – a młodzież w różny sposób interpretowała to zdanie. Do finału zakwalifikowano 7 prac. W tym roku rozstrzygnięcie konkursu po raz pierwszy miało miejsce w Studiu im. Z. Stepka w Polskim Radiu Lublin. W jury konkursowym zasiedli reprezentanci wszystkich instytucji, które w tym roku organizowały wydarzenie. Poza Studenckim Kołem Naukowym Etnolingwistów UMCS, Instytutem Filologii Polskiej UMCS oraz Polskim Radiem Lublin w tej edycji do tego grona dołączyła Biblioteka Wspomnień – projekt Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS. W jury zasiedli: prof. dr hab. Jerzy Bartmiński (Zakład Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS), prof. dr hab. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska (Zakład Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS), dr Joanna Szadura (Zakład Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS, opiekun Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS), red. Czesława Borowik (Polskie Radio Lublin), dr Janusz Kłapeć (Zakład Historii Najnowszej UMCS), Agnieszka Ostapińska (przewodnicząca Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS), Joanna Majdanik (Biblioteka Wspomnień). Prezentacja prac konkursowych rozpoczęła się o godz. 13.00, a jury już godzinę wcześniej obradowało nad materiałami konkursowymi nadesłanymi przez uczestników. W dalszej części artykułu przedstawiam efekty ich pracy w kolejności wystąpień.

            Jako pierwsza wystąpiła Agata Borys (3 rok kulturoznawstwa I st., UMCS Lublin) z pracą zatytułowaną Niemożliwe, a jednak prawdziwe. O wysiedleniu i nie tylko. Studentka UMCS-u zebrała bogaty materiał, który stał się podstawą jej prezentacji. Znaczną część tego zbioru stanowiły różnego rodzaju dokumenty o charakterze uzupełniającym w stosunku do transkrypcji, m.in. zaświadczenia z instytucji, zdjęcia, spisane przez narratorów wspomnienia. Narratorkami są dwie kobiety, matka i córka, które w różny sposób zetknęły się z okrucieństwem II wojny światowej. Pani Eugenia Idziak była więźniem w obozach w Oświęcimiu i Ravensbrück. Natomiast Zofia Szarowolec jest jednym z tzw. Dzieci Zamojszczyzny. Warto podkreślić istotność drugiego tematu, który silnie związany jest z dziejami Lubelszczyzny, a wszelkie jego opracowania są bardzo istotne dla historyków. Agata Borys przedstawiła ciekawą prezentację, sporządzoną na platformie Prezi, którą uzupełniła o fragmenty filmów z wypowiedziami narratorek.

Jako druga wyniki swojej pracy przedstawiła mgr Katarzyna Buczek, doktorantka I roku historii UMCS. Warto podkreślić, że uczestniczka konkursu brała również udział w naszych Warsztatach Historii Mówionej Audiosfera I. Wówczas poznała panią Danutę Strzelecką, której postać przedstawiła w swojej pracy. Narratorka miała bardzo ciekawe i pełne niespodziewanych „zwrotów” życie. Większość jej opowieści skupia się na ruchu harcerskim, który jest dla niej bardzo ważny, ponieważ ukształtował osobowość pani Danuty. Dla zgromadzonej młodzieży szczególnie ciekawa była historia uwięzienia narratorki a Zamku Lubelskim. Pani Danuta została tam skierowana ze względu na… czytanie Faraona B. Prusa. Dziś może nam się wydawać to kuriozalne, ale to autentyczne wydarzenie, które pokazuje prawdę o życiu w państwie komunistycznym. Katarzyna Buczek stworzyła ciekawą prezentację połączoną z filmem o charakterze minireportażu. Warto podkreślić, że uczestniczka wykazała się dużymi umiejętnościami zarówno w zakresie dokumentacji, jak i montażu.

Kolejnym uczestnikiem był Michał Buczek z kl. 1a w LO im Organizacji Narodów Zjednoczonych przy ZSO w Biłgoraju. Licealista skupił się na kulturowym aspekcie przeszłości. Materiałem, na którym bazował, była relacja pani Anny Iskry. W swojej prezentacji skupił się na jej osobie – jako dyrektorze zespołu „Tanew” oraz znanej animatorce kultury. Osią wystąpienia było nawiązanie do tematu konkursu i próba odpowiedzi na pytanie: „Czy przeszłość ma przyszłość?”. Takie pytanie zadał również swojej rozmówczyni, która odpowiedziała na nie twierdząco. Takie inicjatywy jak zespoły ludowe są pomostem między przeszłością a przyszłością. Niestety, prezentacja nie przedstawiała szerzej działalności samego zespołu „Tanew”, którego Michał Buczek jest członkiem, a taka forma animacji kultury bardzo zainteresowała jurorów i publiczność.

Następna prezentacja została stworzona przez Katarzynę Okoń, studentkę III roku filologii polskiej I st. UMCS. W swojej pracy skupiła się na postaci Bogdana Kędziory. Narrator jest nauczycielem historii w III LO im. Unii Lubelskiej w Lublinie. Jego opowieść dotyczyła głównie okresu rządów komunistów. Nauczyciel opowiadał o swojej trudnej sytuacji i prześladowaniach, które spotkały go ze strony Urzędu Bezpieczeństwa. Prezentacja uzupełniona była o materiał fotograficzny i uzupełnienia związane z kontekstem historycznym narracji. Dzięki temu wypowiedź pana Bogdana była jasna nawet dla ludzi, którzy nie interesują się historią tego okresu.

Jako piąta wystąpiła Klaudia Oleksińska, uczennica 3 klasy I LO im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie. Jej praca była zatytułowana Przeżyć Apokalipsę – wspomnienia mojego dziadka 1927-1955. Już sam materiał nadesłany przez uczestniczkę miał bardzo oryginalną formę. Ponieważ Jan Oleksiński, którego dotyczyła praca, już nie żyje, jego wnuczka postawiła sama wcielić się w rolę świadka historii. Nagranie wideo, które sporządziła przedstawia jej własną opowieść, ale ma ona nietypowy kształt. Licealistka próbuje bowiem wcielić się w rolę własnego dziadka i odtworzyć jego opowieść biograficzną. W czasie prezentacji uczestniczka konkursu opowiadała o życiu Jana Oleksińskiego. Uzupełniła swoją opowieść bogatym materiałem zdjęciowym z rodzinnego archiwum. Podkreślała trudności, jakie spotykały jej dziadka w dzieciństwie, a jednocześnie to, że wyrósł na mimo to na bardzo wartościowego człowieka. Opowiadając o Janie Oleksińskim, mówiła jednak również o sobie, o tym jak wpłynął on na jej własne spojrzenie na świat. Jej prezentacja miała więc bardzo emocjonalny charakter.

Następne wystąpienie opracowała Weronika Ryczkowska (III rok filologii polskiej I st., UMCS Lublin). Jej prezentacja dotyczyła postaci Zofii Berberyuszowej. Miała jednak nietypową formę. O bohaterce opowiedział jej bowiem pan Bartłomiej Panikowski. Kiedy nabył on działkę w Konstancinie, zainteresował się historią sąsiedniej posiadłości. Przeprowadził swoiste „śledztwo” i dowiedział się wiele o życiorysie bohaterki. Prezentacja Weroniki Ryczkowkiej łączyła opowieść o życiu Berberyuszowej z narracją o poznawaniu tego życiorysu.

Jako ostatnia wystąpiła Marika Sońta z LO im. Bolesława Chrobrego w Piotrkowie Trybunalskim. Jej prezentacja skupiła się na relacjach związanych z II wojną światową. W materiale bazowym zawarła aż cztery różne narracje – ks. Władysława Prycy, Marianny Sujki, Krystyny Kowalskiej i Zbigniewa Stolarskiego. Mogliśmy poznać m.in. historię wybuchu wojny, przesiedleń ludności polskiej czy wojnę widzianą oczami dziecka. Dzięki temu mogliśmy zobaczyć jak podobna historia przedstawiana jest z różnych punktów widzenia. Osią prezentacji była jednak teza o potrzebie przekazywania pamięci historycznej kolejnym pokoleniom. Już na początku swojej wypowiedzi uczestniczka nawiązała do fragmentu Konrada Wallenroda A. Mickiewicza, a swoich narratorów przedstawiła jako prawdziwe „skarbnice wiedzy”.

Po zakończeniu obrad jury ogłosiło werdykt. Pierwsze miejsce zajęła Klaudia Oleksińska. Jury zwróciło uwagę na ciekawy przekaz jej relacji, związek z historią rodzinną i interesującą formę prezentacji. Druga nagroda przypadła Michałowi Buczkowi. Tym razem elementem decydującym było twórcze nawiązanie do kultury ludowej, oryginalność prezentacji i jej doskonały układ. Trzecie miejsce zajęła Marika Sońta. Zwrócono uwagę na bogactwo materiału, dobry kształt retoryczny prezentacji i ciekawą tematykę. Ponadto jury wyróżniło dwie prace – Katarzyny Buczek i Katarzyny Okoń. Zadecydowała o tym wysoka jakość zgromadzonych materiałów. Z inicjatywy prof. J. Bartmińskiego obie prace zostaną wydrukowane w tomie pokonferencyjnym Historia mówiona w kręgu nauk humanistycznych i społecznych. Wybór najlepszych prac nie był łatwy ze względu na wysoką jakość wszystkich prezentacji. Gratulujemy zwycięzcom, a wszystkich uczestników zachęcamy do dalszego zgłębiania tematyki historii mówionej!